ĐỘT PHÁ PHÁP LÝ THUẾ 2026: BÃI BỎ TOÀN BỘ 22 THÔNG TƯ VÀ 03 QUYẾT ĐỊNH

Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư 110/2026/TT-BTC chính thức bãi bỏ toàn bộ 22 Thông tư và 03 Quyết định trong lĩnh vực thuế. Đây được coi là một cuộc “đại phẫu” hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, nhằm quét sạch các quy định chồng chéo, hết hiệu lực hoặc không còn phù hợp với thực tiễn quản lý hiện đại.

1. Bản chất của đợt bãi bỏ “diện rộng” này là gì?

Nhiều doanh nghiệp nghe tin “bãi bỏ 22 Thông tư” dễ nảy sinh tâm lý hoang mang: Liệu có khoảng trống pháp lý? Quy trình khai thuế hay ưu đãi thuế có bị hủy bỏ?

Góc nhìn chuyên gia: Đây không phải là việc xóa bỏ các nghĩa vụ thuế hay bãi bỏ cơ chế quản lý, mà là bước chốt sổ pháp lý (clean-up). Hầu hết 25 văn bản này thuộc 3 nhóm:

• Văn bản đã hết thời hạn áp dụng (ví dụ: các Thông tư hướng dẫn miễn thuế cho các giai đoạn khủng hoảng trước đây).
• Văn bản đã bị thay thế hoàn toàn bởi Luật Quản lý thuế mới, Luật Thuế GTGT, TNDN sửa đổi và các Nghị định hướng dẫn tích hợp gần đây.
• Quy định thủ tục hành chính cũ không còn phù hợp với mô hình quản lý thuế số, hóa đơn điện tử và dữ liệu tập trung.

2. Các trọng điểm cần lưu ý

Để tránh áp dụng nhầm các văn bản đã bị bãi bỏ hoặc trích dẫn sai căn cứ pháp lý trong hồ sơ, bộ phận Pháp chế và Kế toán cần kiểm tra ngay các điểm sau:

A. Rà soát lại hệ thống văn bản tham chiếu nội bộ

• Vấn đề: Rất nhiều sổ tay kế toán, quy trình kiểm soát nội bộ hoặc hợp đồng tư vấn vẫn đang trích dẫn các Thông tư cũ làm căn cứ tính chi phí được trừ, điều kiện ưu đãi hay thủ tục kê khai.
• Hành động: Cập nhật ngay danh mục văn bản hết hiệu lực theo Thông tư 110/2026/TT-BTC. Chuyển sang trích dẫn trực tiếp các Nghị định hợp nhất hoặc Luật/Thông tư mới nhất đang áp dụng.

B. Kiểm tra các hồ sơ miễn, giảm, hoàn thuế tồn đọng

• Các quy định về thủ tục miễn giảm thuế theo các văn bản cũ bị bãi bỏ sẽ hoàn toàn tuân thủ theo quy trình chuẩn hóa tại Luật Quản lý thuế mới và hệ thống dịch vụ thuế điện tử (eTax).
• Không áp dụng các mẫu biểu, hồ sơ giấy quy định tại các Quyết định/Thông tư đã bị bãi bỏ.

3. Checklist tự kiểm tra dành cho doanh nghiệp

Để đảm bảo tuân thủ chuẩn xác, doanh nghiệp nên thực hiện nhanh các bước sau:

• Cập nhật phần mềm kế toán/ERP: Đảm bảo hệ thống không lưu các mã lý do miễn giảm hoặc căn cứ pháp lý cũ.
• Kiểm tra căn cứ pháp lý trong giải trình thuế: Khi làm việc với cơ quan thuế cho các kỳ quyết toán, không trích dẫn các Thông tư đã nằm trong danh mục bãi bỏ của Thông tư 110/2026/TT-BTC.
• Đào tạo ngắn hạn cho bộ phận kế toán – tài chính: Phổ biến danh mục 25 văn bản bị bãi bỏ để nhân sự nắm bắt rõ ranh giới pháp lý hiện hành.