Điểm mới về phí bản quyền âm nhạc tại các quán cà phê, giải khát

Nhằm bảo đảm sự cân bằng giữa quyền lợi của chủ sở hữu quyền tác giả và khả năng tài chính của các đơn vị khai thác, quy định pháp luật về việc thu phí bản quyền âm nhạc đối với các quán cà phê, cơ sở kinh doanh dịch vụ giải khát đã có những thay đổi đáng chú ý.

Trước đây, mức phí bản quyền âm nhạc chủ yếu được xác định dựa trên cơ chế tự do thỏa thuận giữa các bên. Nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý và quy định cụ thể mức phí điều chỉnh trong trường hợp các bên không đạt được thỏa thuận, Chính phủ ban hành Nghị định số 17/2023/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 26/04/2023 áp dụng phương thức tính phí chuẩn hóa mới. Theo đó, mức phí được chuẩn hóa thông qua công thức dựa trên mức lương cơ sở, kết hợp với hệ số tính theo diện tích mặt bằng và địa bàn kinh doanh. Đáng chú ý, khi mức lương cơ sở được điều chỉnh tăng lên 2.530.000 đồng/tháng theo Nghị định số 161/2026/NĐ-CP từ ngày 01/07/2026, mức phí bản quyền thực tế mà các quán cà phê, cơ sở kinh doanh dịch vụ giải khát phải chi trả cũng biến động tăng tương ứng.

Trong phương thức mới, diện tích kinh doanh được tính theo nguyên tắc lũy tiến để bảo đảm phản ánh đúng quy mô khai thác thực tế. Mức phí bắt đầu với hệ số 0,35 cho 15 m² đầu tiên, sau đó cộng thêm hệ số 0,04 cho mỗi mét vuông tiếp theo đến 50 m², và tiếp tục cộng thêm 0,02 cho phần diện tích vượt trên 50 m². Nhằm tránh gây áp lực chi phí quá lớn cho các không gian có quy mô rộng, pháp luật quy định mức trần khống chế không vượt quá 8 lần mức lương cơ sở, tương đương tối đa 20.240.000 đồng mỗi năm. Song song đó, yếu tố địa bàn cũng được phân hóa linh hoạt khi các cơ sở tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh áp dụng 100% khung giá, các đô thị loại I và II lần lượt áp dụng 80% và 50%, còn các khu vực khác giảm dần và chỉ dừng ở mức 10% đối với vùng sâu, vùng xa.

Cùng với việc thay đổi công thức tính, cơ quan quản lý cũng đặc biệt lưu ý các chủ cơ sở về ranh giới giữa việc sử dụng âm nhạc cá nhân và thương mại. Việc đăng ký các gói tài khoản cá nhân như Spotify Premium hay YouTube Premium hoàn toàn không đồng nghĩa với quyền phát nhạc phục vụ kinh doanh. Đối với các hoạt động phát nhạc tại không gian thương mại, chủ cơ sở bắt buộc phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ trả tiền bản quyền với tổ chức đại diện tập thể quyền tác giả được Nhà nước công nhận, điển hình là Trung tâm Bảo vệ Quyền tác giả Âm nhạc Việt Nam (VCPMC).

Để hoàn tất thủ tục đăng ký, các quán cà phê, cơ sở kinh doanh dịch vụ giải khát  cần chuẩn bị hồ sơ gồm tờ khai sử dụng tác phẩm, bản sao giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh và tài liệu chứng minh diện tích mặt bằng thực tế. Hồ sơ có thể nộp trực tiếp, qua bưu điện hoặc qua cổng thông tin điện tử của tổ chức đại diện. Sau khi thẩm định, cơ quan có thẩm quyền sẽ gửi thông báo mức phí kèm hợp đồng để hai bên tiến hành ký kết và thanh toán theo quy định. Chủ cơ sở kinh doanh cần lưu ý thời hạn hoàn thành nghĩa vụ thanh toán là trong vòng 90 ngày kể từ thời điểm bắt đầu sử dụng âm nhạc trong hoạt động thương mại. Trường hợp chậm trễ hoặc cố tình vi phạm, cơ sở kinh doanh không chỉ bị truy thu toàn bộ số tiền bản quyền còn thiếu mà còn phải chịu xử phạt hành chính với mức phạt từ 10 đến 15 triệu đồng đối với cá nhân, và từ 20 đến 30 triệu đồng đối với tổ chức.