QUỐC HỘI THÔNG QUA LUẬT SỬA ĐỔI, BỔ SUNG LUẬT CÔNG CHỨNG: NHỮNG NỘI DUNG ĐÁNG CHÚ Ý
1. Thông tin chung
Chiều ngày 23/4/2026, tại Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng với tỷ lệ tán thành cao (489/491 đại biểu, tương đương 97,8%). Luật sẽ có hiệu lực từ ngày 01/01/2027.
Việc sửa đổi lần này nhằm hoàn thiện khung pháp lý về công chứng, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp, phân cấp quản lý và thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp.
2. Mở rộng thẩm quyền công chứng – thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp
Một trong những điểm mới quan trọng là mở rộng thẩm quyền công chứng không phụ thuộc địa hạt đối với các giao dịch không liên quan trực tiếp đến bất động sản.
Cụ thể, các giao dịch như:
- Hợp đồng ủy quyền
- Hợp đồng đặt cọc
- Chuyển nhượng hợp đồng
có thể được công chứng tại bất kỳ tổ chức hành nghề công chứng nào, không bị giới hạn theo địa giới hành chính. Quy định này giúp giảm chi phí, tiết kiệm thời gian và tăng tính linh hoạt cho các chủ thể tham gia giao dịch.
3. Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong quản lý công chứng
Luật sửa đổi theo hướng phân cấp mạnh cho địa phương, trong đó:
- Thẩm quyền bổ nhiệm công chứng viên được chuyển từ Bộ trưởng Bộ Tư pháp sang Chủ tịch UBND cấp tỉnh.
Điều này phù hợp với xu hướng cải cách hành chính hiện nay, góp phần nâng cao tính chủ động của địa phương trong quản lý đội ngũ công chứng viên.
4. Thúc đẩy chuyển đổi số và xây dựng cơ sở dữ liệu công chứng
Luật nhấn mạnh yêu cầu xây dựng và hoàn thiện cơ sở dữ liệu công chứng theo hướng:
- Đồng bộ
- Kết nối, chia sẻ với các cơ sở dữ liệu khác
Đây được xem là nền tảng quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời hỗ trợ phát triển công chứng điện tử và dịch vụ công trực tuyến trong tương lai.
5. Một số điều chỉnh quan trọng khác
Ngoài các nội dung nêu trên, Luật cũng:
- Làm rõ hơn quy định về hình thức công chứng (thực hiện bằng văn bản);
- Hoàn thiện quy định về tổ chức hành nghề công chứng và tiêu chuẩn công chứng viên;
- Tăng cường tính minh bạch, trách nhiệm và chất lượng hoạt động công chứng.
6. Đánh giá và tác động
Việc thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng được kỳ vọng sẽ:
- Nâng cao hiệu quả hoạt động công chứng, phù hợp với thực tiễn giao dịch ngày càng đa dạng;
- Tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp, đặc biệt trong các giao dịch dân sự, thương mại;
- Đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực tư pháp, góp phần hiện đại hóa nền hành chính.
Luật Công chứng sửa đổi năm 2026 đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện thể chế về công chứng tại Việt Nam, với trọng tâm là phân cấp – linh hoạt – số hóa. Đây sẽ là cơ sở pháp lý quan trọng để nâng cao chất lượng dịch vụ công chứng và đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội trong giai đoạn mới.
