CUỘC CHIẾN CHỐNG SIM RÁC, CUỘC GỌI RÁC VÀ TRÁCH NHIỆM CỦA NHÀ MẠNG

Trong nhiều năm qua, SIM rác và cuộc gọi rác đã trở thành một trong những vấn đề nổi cộm trong lĩnh vực viễn thông. Từ những cuộc gọi quảng cáo không mong muốn đến các cuộc gọi lừa đảo, giả danh cơ quan nhà nước, tổ chức tín dụng hoặc doanh nghiệp nhằm chiếm đoạt tài sản của người dân. Doanh nghiệp cung cấp dịch vụ, hạ tầng viễn thông đang bị lợi dụng như một công cụ để thực hiện các hành vi lừa đảo ngày càng tinh vi. Hệ quả không chỉ dừng lại ở sự phiền toái đối với người sử dụng mà còn làm gia tăng nguy cơ mất an toàn thông tin, xâm phạm tài sản và ảnh hưởng đến niềm tin của xã hội đối với môi trường số.

Nhằm tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước và nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp viễn thông, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 174/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, giao dịch điện tử và công nghệ thông tin. Điểm đáng chú ý của Nghị định là chuyển trọng tâm từ xử lý vi phạm sau khi phát sinh sang yêu cầu doanh nghiệp chủ động phòng ngừa, kiểm soát rủi ro ngay từ khâu quản lý thuê bao. Theo đó, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông không chỉ có trách nhiệm xác thực chính xác thông tin thuê bao mà còn phải thường xuyên rà soát, phát hiện và ngăn chặn việc phát hành SIM không đúng quy định, SIM có thông tin không chính xác hoặc thuê bao bị lợi dụng để phát tán cuộc gọi rác, tin nhắn rác và thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, doanh nghiệp phải kịp thời áp dụng các biện pháp kỹ thuật và nghiệp vụ để xử lý theo quy định.

Nhà mạng cần lưu ý quy định chế tài đối với chính doanh nghiệp nếu buông lỏng công tác quản lý thuê bao, không kiểm soát việc phát hành SIM hoặc không triển khai các biện pháp ngăn chặn SIM rác và cuộc gọi rác. Tùy tính chất, mức độ vi phạm, doanh nghiệp có thể bị xử phạt vi phạm hành chính và buộc thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định. Điều này khẳng định nhà mạng không chỉ là đơn vị cung cấp dịch vụ mà còn là chủ thể chịu trách nhiệm trực tiếp trong việc bảo đảm môi trường viễn thông an toàn, minh bạch.

Trong bối cảnh các hành vi lừa đảo qua viễn thông ngày càng tinh vi, doanh nghiệp cần chủ động rà soát quy trình quản lý thuê bao, tăng cường xác thực thông tin, ứng dụng các giải pháp kỹ thuật để phát hiện và ngăn chặn SIM rác ngay từ đầu. Việc không thực hiện đầy đủ trách nhiệm quản lý không chỉ tiềm ẩn nguy cơ bị xử lý theo quy định của pháp luật mà còn ảnh hưởng đến uy tín, chất lượng dịch vụ và niềm tin của khách hàng.