RỦI RO PHÁP LÝ TỪ HÀNH VI XÚC PHẠM, TẤN CÔNG XỈ NHỤC NGƯỜI KHÁC TRÊN KHÔNG GIAN MẠNG
Mạng xã hội và các nền tảng trực tuyến mang lại sự tiện lợi trong giao tiếp, nhưng không ít cá nhân và tổ chức lại lợi dụng sự “ẩn danh” hoặc tính lan truyền nhanh của Internet để thực hiện các hành vi tấn công, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác. Theo quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành, đây không chỉ là hành vi vi phạm đạo đức mà còn là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng, có thể bị xử lý hành chính, bồi thường dân sự hoặc xử lý hình sự.
1. Trách nhiệm hành chính
Hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác trên mạng sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính theo Điều 95 Nghị định 174/2026/NĐ-CP ngày 15/05/2026:
-
Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, vu khống, xuyên tạc, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân (Điểm a Khoản 1 Điều 95).
-
Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với hành vi tiết lộ thông tin thuộc bí mật đời tư, bí mật cá nhân mà chưa được sự đồng ý của chủ thể (Khoản 2 Điều 95).
-
Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc gỡ bỏ thông tin sai sự thật hoặc thông tin vi phạm pháp luật.
2. Trách nhiệm bồi thường thiệt hại dân sự
Theo quy định tại Bộ luật Dân sự 2015, danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân là quyền nhân thân được pháp luật bảo vệ. Người có hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác gây thiệt hại thì phải bồi thường:
-
Thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm (Điều 592):
-
Chi phí hợp lý để hạn chế, khắc phục thiệt hại.
-
Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút.
-
Khoản tiền bù đắp tổn thất về tinh thần cho người bị xâm phạm (tối đa không quá 10 lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định).
-
-
Yêu cầu xin lỗi, cải chính công khai: Người vi phạm còn phải thực hiện việc xin lỗi, cải chính công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng hoặc chính nền tảng mạng xã hội đã đăng tải thông tin vi phạm.
3. Trách nhiệm hình sự
Nếu hành vi xúc phạm, tấn công xỉ nhục có tính chất nghiêm trọng, người thực hiện hành vi có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017):
-
Tội Làm nhục người khác (Điều 155):
-
Xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác có thể bị phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.
-
Phạm tội thuộc trường hợp sử dụng mạng máy tính hoặc mạng viễn thông, phương tiện điện tử để thực hiện hành vi sẽ bị khung hình phạt từ 03 tháng đến 02 năm tù.
-
-
Tội Vu khống (Điều 156):
-
Bịa đặt hoặc lan truyền những điều biết rõ là sai sự thật nhằm xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự hoặc gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác có thể bị phạt tù đến 07 năm (tùy thuộc vào tính chất và mức độ vi phạm).
-
-
Tội Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân (Điều 331):
-
Phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 07 năm.
-
4. Khuyến nghị cho doanh nghiệp và người dùng Internet
-
Cẩn trọng khi phát ngôn: Mọi bình luận, bài viết, nội dung chia sẻ trên không gian mạng đều để lại dấu vết số và có giá trị làm chứng cứ trước pháp luật.
-
Bảo vệ hình ảnh doanh nghiệp: Đảm bảo cán bộ, nhân viên tuân thủ bộ quy tắc ứng xử trên mạng xã hội, tránh làm ảnh hưởng đến uy tín của công ty cũng như gây thiệt hại pháp lý cho bản thân.
-
Xử lý khi bị tấn công mạng: Khi phát hiện bị xúc phạm, vu khống, cá nhân/tổ chức nên chủ động lập vi bằng (qua Thừa phát lại) để thu thập chứng cứ, sau đó gửi đơn tố giác đến cơ quan Công an hoặc khởi kiện ra Tòa án có thẩm quyền để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.