ĐIỂM DANH 7 KHOẢN THU NHẬP CHỊU THUẾ MỚI

Sự ra đời của Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 (Luật số 109/2025/QH15) chính thức thay thế Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 sau gần hai thập kỷ tồn tại. Với hiệu lực thi hành từ 01/07/2026, đạo luật mới này không chỉ dừng lại ở việc hoàn thiện khung pháp lý cũ mà còn trực tiếp mở rộng cơ sở thuế nhằm bao quát cả các mô hình kinh tế mới phát sinh trong kỷ nguyên số. Người nộp thuế cần đặc biệt lưu ý 7 khoản thu nhập chịu thuế mới được bổ sung theo quy định tại Điều 3 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025.

Thứ nhất, thu nhập từ hoạt động đại lý, môi giới và hợp tác kinh doanh với tổ chức chính thức được quy định thành một khoản thu nhập chịu thuế độc lập. Quy định hướng tới nhóm cá nhân là đại lý bán hàng cho doanh nghiệp, hay môi giới hưởng hoa hồng mà trước đây thường bị bỏ ngỏ về nghĩa vụ kê khai.

Thứ hai, thu nhập từ hoạt động kinh doanh thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số được quản lý chặt chẽ hơn. Đây là bước đi tất yếu nhằm điều chỉnh làn sóng bán hàng online, livestream chốt đơn và tiếp thị liên kết (affiliate marketing) – những mô hình đã bùng nổ về quy mô doanh thu nhưng chưa có cơ sở pháp lý rõ ràng để truy thu, dẫn đến thất thu ngân sách kéo dài nhiều năm.

Thứ ba, thu nhập từ chuyển nhượng tên miền internet quốc gia Việt Nam “.vn”. Trong bối cảnh thị trường mua bán, sang nhượng tên miền đẹp diễn ra sôi động nhưng thiếu khung pháp lý về thuế, quy định mới góp phần minh bạch hóa một loại “tài sản vô hình” gắn với không gian số.

Thứ tư, thu nhập từ chuyển nhượng kết quả giảm phát khí thải nhà kính, tín chỉ các bon lần đầu tiên xuất hiện được đánh giá là một bước đi đón đầu của Việt Nam trong hành trình thực hiện cam kết trung hoà phát thải, đồng thời buộc người có thu nhập phát sinh từ giao dịch môi trường phải chịu điều tiết thuế như các loại tài sản thông thường khác.

Thứ năm, thu nhập từ chuyển nhượng biển số xe trúng đấu giá được bổ sung xuất phát từ thực tiễn thị trường sang tay biển số “đẹp” sau đấu giá có giá trị giao dịch không nhỏ, đòi hỏi cơ chế thu thuế tương xứng với bản chất lợi ích tài sản phát sinh.

Thứ sáu, luật mới thực hiện bước đi tiên phong khi áp dụng thuế suất đối với thu nhập từ chuyển nhượng tài sản số. Dù việc kiểm soát tài sản số (như tiền mã hóa, NFT) còn nhiều thách thức kỹ thuật, song việc đưa loại thu nhập này vào diện chịu thuế cho thấy Việt Nam đã chủ động trong việc thiết lập cơ sở pháp lý từ sớm. 

Thứ bảy, thu nhập từ chuyển nhượng vàng miếng với mức thuế suất dự kiến 0,1% trên giá chuyển nhượng từng lần. Chính phủ sẽ quy định chi tiết về ngưỡng giá trị giao dịch chịu thuế và lộ trình áp dụng cụ thể nhằm chống đầu cơ, ổn định thị trường nhưng vẫn tránh gây xáo trộn cho các nhu cầu mua bán vàng nhỏ lẻ của người dân. 

Nhìn chung, việc mở rộng cơ sở thuế theo Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 phản ánh nỗ lực bắt kịp thực tiễn kinh tế số và các mô hình tài sản mới, đồng thời đặt ra yêu cầu minh bạch hóa dòng tiền đối với cá nhân có nguồn thu từ các lĩnh vực nêu trên.